ارزشیابی کیفی – توصیفی پایه ی سوم
ارزشیابی کیفی - توصیفی
با عرض سلام خدمت همکاران گرامی و محترم ، و قبولی فرایض دینی شما ازطرف خداوند متعال سخنم را با حدیثی آغاز می نمایم .
قال رسول ا... ( ص ) : التعلیم فی الصغر کالنقش فی الحجر
« آموختن علم در کودکی مانند کندن نقش بر روی سنگ است .»
« کسی که از آموزش و پرورش خارج می شود انسانی باشد با برجستگی های اخلاقی ، فکری و مغزی و با تدین » از بیانات مقام معظم رهبری در جمع رؤسای آموزش و پرورش کشور 15/6/86
هدف اساسی سنجش و ارزش یابی، ارتقای یادگیری دانش آموزان است.محتوا وچگونگی ارزش یابی درفرایند تدریس، نحوه مطالعه و کیفیت یادگیری دانش آموزان را رقم می زند.اگر معلم بر حفظ کردن مطالب بی ارتباط تاکید کند،دانش آموزان به یادگیری سطحی و طوطی وار روی می آورند...به همین دلیل است که گفته اند:" اگر می خواهید نظام آموزشی را بهبود بخشید،شیوه های سنجش وارزشیابی را اصلاح کنید"...
پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تا حدود زیادی بستگی به شرایط محیطی و نحوه برخورد معلمان و اطرافیان دارد . به عنوان معلم بايد عميقاً باور داشته باشيم که هر دانش آموز قابليت رشد و يادگيري را دارد به شرط آنکه ما ابزارهاي سنتي ارزشيابي را که بدون توجه به تفاوتهاي فردي، فقط به دنبال نقطه ضعف هاست رها کنيم و ابزاري بسازيم که توانايي ها را شناسايي کند و به دانش آموز اعتماد به نفس بخشد و زمينه را به گونه اي مهيّا کنيم که نمره گرايي از بين برود و معلم و دانش آموز و اوليا همه به دنبال کيفيت کار باشند نه کميت.
برخورد معلم و اولیای دبستان باید به گونه ای باشد که دانش آموز از طریق دستکاری اشیا ‚آزمایش‚جمع آوری اطلاعات ساختن و خلق کردن ، مباحث ومشارکت در کارهای گروهی ، گوش دادن ، خواندن و اکتشاف به تجربه یادگیری بپردازند و حضور فعال داشته باشند.
ارزشیابی توصیفی چیست؟
ارزشیابی توصیفی الگویی كیفی است كه تلاش می كند به عمق وكیفیت یادگیری همه جانبه دانش آموزان توجه كند وتوصیفی از وضعیت یادگیری آن ها ارائه دهد كه موجب اصلاح وبهبود توسعه ی مهارت ها ،دانش ها ونگرش های دانش آموزان می شود.
در ارزشیابی توصیفی به جای نمره به توصیف وضع موجود دانش آموز پرداخته می شود .
در ارزشیابی توصیفی، دانش آموزان از یادگیری سطحی، به یادگیری عمقی هدایت میشوند و حس رقابت، جای خود را، به حس رفاقت میدهد و به جای تأکید بر حافظه، بر پیشرفت بر اساس توان فردی، تأکید میشود.
انگیزش و تشویق ، مادی و غیرمادی و کلامی ،یکی از بهترین راهکارهای این نوع ارزشیابی است. باز خورد درست و به جا و توصیف تأثیرگذار و مثبت نقش مهمی درانگیزش و یادگیری دانش آموز دارد . لازم به ذکر است بازخوردهای تکراری و منفی و بدون بار انگیزشی علاقه به درس و یادگیری را کاهش می دهد و بدین وسیله از ترک تحصیل دانش آموزان جلوگیری شود و استرس و اضطراب دانش آموز کم می شود .
در این روش زمینه ی پیشرفت دانش آموزان ضعیف تر بهتر فراهم می آید . همچنين اين الگوي ارزشيابي، موجب ميشود معلم خود را همسفر يادگيري دانشآموزان بداند و با آنها در مسير حركت كند، نه كسي كه در پايان راه ايستاده و منتظر است كه مشاهده كند چه كسي زودتر به پايان راه (يادگيري) ميرسد.
استفاده از ابزار های مختلف ارزشیابی ، نقاط قوت و مشکلات و نواقص موجود در تدریس یا ضعف دانش آموز را بهتر مشخص می کند .
پوشه کار ( کارنما ) ، برگ ثبت مشاهدات ( فهرست وارسی ، مقیاس درجه بندی و فهرست واقعه نگاری ) ، و آزمون ها ( عملکردی و آزمون های مداد - کاغذی و .....) نمونه هایی از ابزارهای سنجش معلم می باشند که هنگام مراجعه ی اولیا ء و یا در زمان تکمیل کارنامه ی توصیفی ملاک عمل می باشد .
در الگوي ارزشيابي توصيفي، علاوه بر رشد بُعد عقلاني دانش آموز، به جنبه هاي ديگر رشد، از جمله رشد ابعاد اجتماعي، عاطفي و جسماني نيز توجه شده است. معلم در طول سال با مشاهده رفتار و عملكرد دانش آموز ،گزارشي را از وضعيت او در حيطه هاي ذكر شده به شكل توصيفي، ارائه مي دهد. اين گزارش بايد دقيق و حساب شده باشد و به دور از اغراق، از الفاظ و كلمات مثبت استفاده شود. در این گزارش برای نمونه گزاره هایی در توصیف وضعیت دانش آموز نظیر : دقت کردن در رعايت نكات بهداشتي ،كسب عادتهاي مطلوب جسماني ، همكاري با ديگران ، عمل به قوانين مدرسه ، احترام گذاشتن به ديگران ، شركت در مباحث و گفتگوها و... بیان می گردد.
منابع یادگیری نیز، تنها به معلمان منحصر نمیشود و دانش آموزان، از محیط، کتاب و خودشان نیز، مطالبی را میآموزند. پرورش خلاقیت نیز، از دیگر ویژگیهای ارزشیابی توصیفی است .
اجراي آزمايشي طرح ارزشيابي توصيفي در مقطع ابتدايي :
از سال تحصيلي 83-82 با تحت پوشش بردن 200 كلاس پايه اول آغاز شد و در سال تحصيلي 84-83، 500 كلاس درس شامل 300 كلاس پايه اول و 200 كلاس پايه دوم و در سال تحصيلي 85-84 نيز يكهزار كلاس درس شامل 500 كلاس اول، 300 كلاس دوم و 200 كلاس سوم را تحت پوشش برد كه در اين سال شاهد افزايش 200 كلاس درس پایه اول به شكل غيررسمي با توجه به تقاضاي استانها براي اجراي طرح بوديم.
اهداف اساسي اين طرح به شرح زيراست:
1. بهبود كيفيت فرآيند ياددهي ـ يادگيري
2. فراهم نمودن زمينه مناسب براي حذف فرهنگ بيست گرايي
3. تأكيد بر اهداف آموزش و پرورش به جاي تأكيد بر محتواي كتابها
4. فراهم نمودن زمينه مناسب براي حذف حاكميت مطلق امتحانات پاياني در تعيين سرنوشت تحصيلي دانشآموزان
5. افزايش بهداشت رواني محيط ياددهي ـ يادگيري يا كاهش فشار هاي رواني ناشي از نظام ارزشيابي موجود
6. برانگیختن رغبت و علاقه دانش آموزان به یادگیری
7. تصمیم گیری برای شروع مراحل بعدی تدریس
8. اصلاح روش تدریس
9. ارتقا و طبقه بندی دانش آموزان
10. تصحیح نتایج فعالیّت های فراگیران و دادن بازخورد به آنها
گروه وبلاک نویس پایه سوم قصد دارد در طول سال تحصیلی 90-89 مطالبی در رابطه با ارزشیابی کیفی – توصیفی بنویسد و از همکاران عزیر برای غنی شدن این مباحث یاری و مساعدت می خواهد .
با تشکر از همکاری صمیمانه ی آقای سعیدی مقدم ، مدرس آموزش ارزشیابی کیفی – توصیفی پایه ی سوم منطقه ی نظرآباد و همکاران وبلاک نویس پایه ی سوم ابتدایی
منابع:
- سی دی آموزشی ارزشیابی توصیفی که توسط استاد گرامی آقای سعیدی مقدم تهیه گردیده است .
- حسن پاشا شریفی،1381 (نوشته شده در یکشنبه سی ام فروردین 1388 ساعت 1:42 توسط رضا دانشگر در سایت )
|
3. پنجشنبه 10 بهمن 1387 توسط عثمان قادری در سایت |
- انتهای خبر / پایگاه اطلاع رسانی وزارت علوم / کد خبر 3365 / مجيد مختاري دوست
- www.farhad-68.blogfa.com/Cached
- نوشته شده توسط مجید محمدی در دوشنبه بیست و ششم بهمن 1388
وبلاگ « رویش اندیشه ها پایه ی سوم » متشکل از همکاران مقطع سوم ابتدایی شهرستان نظرآباد البرز است . ما تلاش می کنیم تا دست در دست هم خلاقیت ها و نوآوری ها را دامن بزنیم و بین همکاران و اولیا و دانش آموزان پیوندی نو ایجاد کنیم .